Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία δημοσιεύει αναλυτικές οδηγίες για την προστασία του πληθυσμού από τον καύσωνα, ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται κάθε καλοκαίρι και προκαλεί δεκάδες περιστατικά θερμοπληξίας. Με στόχο την πρόληψη σοβαρών επιπλοκών, η Εταιρεία ενημερώνει για τους κινδύνους, τα συμπτώματα και τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται κατά την περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών.

Στην Ελλάδα, ο καύσωνας αποτελεί συχνό φαινόμενο, με θερμοκρασίες που υπερβαίνουν τον μέσο όρο και συνοδεύονται συχνά από υψηλή υγρασία. Συγκεκριμένα, η υγρασία αυξάνει την επικινδυνότητα, καθώς δυσκολεύει τον μηχανισμό εφίδρωσης, ο οποίος είναι απαραίτητος για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Όταν ο οργανισμός αδυνατεί να αποβάλει την περίσσεια θερμότητα, αυξάνεται ο κίνδυνος βλαβών στον εγκέφαλο και στα ζωτικά όργανα.

Ηλίαση και θερμοπληξία: Τα δύο κύρια νοσήματα του καύσωνα

Η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να οδηγήσει σε ηλίαση (θερμική εξάντληση) ή θερμοπληξία. Η ηλίαση χαρακτηρίζεται από έντονη αδιαθεσία, ζάλη, κεφαλαλγία, μυϊκές κράμπες, ταχυκαρδία και έντονη δίψα. Το δέρμα μπορεί να είναι υγρό και κρύο λόγω εφίδρωσης. Αν δεν υπάρξει άμεση αντιμετώπιση, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε θερμοπληξία, η οποία συνοδεύεται από σύγχυση, απώλεια συνείδησης και επικίνδυνη άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος πάνω από 40°C.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οι ηλικιωμένοι, τα μικρά παιδιά και οι ασθενείς με χρόνια καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο. Επιπλέον, άτομα που αθλούνται ή εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους, όσοι καταναλώνουν αλκοόλ, δεν ενυδατώνονται επαρκώς ή λαμβάνουν φάρμακα που προκαλούν απώλεια υγρών (όπως διουρητικά), είναι επίσης ευάλωτοι. Παχυσαρκία και προϋπάρχοντα καρδιολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα επιβαρύνουν περαιτέρω τον κίνδυνο.

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο

Ο κίνδυνος επιδεινώνεται όταν η υγρασία είναι υψηλή, όταν πραγματοποιείται έντονη σωματική δραστηριότητα, όταν καταναλώνεται αλκοόλ ή όταν δεν υπάρχει επαρκής πρόσληψη υγρών. Η παραμονή σε χώρους με συνωστισμό και η έκθεση στον ήλιο για μεγάλα χρονικά διαστήματα αποτελούν επιπλέον επιβαρυντικούς παράγοντες.

Οδηγίες προστασίας από τον καύσωνα

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία του πληθυσμού. Συνιστάται η παραμονή σε δροσερούς και κλιματιζόμενους χώρους, η αποφυγή άσκησης και εργασίας σε εξωτερικούς χώρους, η μείωση άσκοπων μετακινήσεων και η αποφυγή συνωστισμού. Ενδείκνυται η χρήση ελαφριών, ανοιχτόχρωμων ρούχων, καπέλου και γυαλιών ηλίου.

Η επαρκής ενυδάτωση είναι κρίσιμη: νερό και φυσικοί χυμοί πρέπει να καταναλώνονται συχνά, ενώ το αλκοόλ και τα βαριά γεύματα πρέπει να αποφεύγονται. Η διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει μικρά, ελαφρά γεύματα, φρούτα και λαχανικά. Σε περίπτωση αδιαθεσίας, συνιστάται άμεση μετακίνηση σε κλιματιζόμενο χώρο, κατανάλωση υγρών και χλιαρό ντους ή υγρά επιθέματα.

Ευάλωτες ομάδες και αναπνευστικά νοσήματα

Οι ασθενείς με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια έχουν αυξημένο κίνδυνο επιδείνωσης των συμπτωμάτων. Πρέπει να ακολουθούν πιστά την αγωγή τους και να έχουν σαφείς οδηγίες για την αντιμετώπιση δύσπνοιας ή βήχα. Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για ηλικιωμένους που ζουν μόνοι, καθώς η έγκαιρη βοήθεια μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές.