Οι λοιμώξεις αποτελούν μία από τις σοβαρότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας σε ασθενείς με καρκίνο, τόσο σε συμπαγείς όγκους όσο και σε αιματολογικές κακοήθειες. Η ανοσοκαταστολή που προκαλεί το ίδιο το νόσημα, αλλά και οι αντικαρκινικές θεραπείες, μειώνουν την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει μικροβιακές και ιογενείς λοιμώξεις.

Ο διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», καθηγητής Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνειότι ο εμβολιασμός αποτελεί κρίσιμο μέτρο πρόληψης για την προστασία των ασθενών. Ακολουθεί συνοπτική παρουσίαση των συστάσεων, σύμφωνα με το Εθνικό Εμβολιαστικό Πρόγραμμα και τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες Ογκολογίας και Αιματολογίας.

Εμβολιασμός κατά της γρίπης
Συστήνεται ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός για όλους τους ασθενείς, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσους βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή ή έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών ή συμπαγούς οργάνου. Για άτομα άνω των 65 ετών προτείνονται ενισχυμένα αδρανοποιημένα εμβόλια υψηλής δόσης. Σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα συστήνεται διπλή δόση με διάστημα ενός μήνα, ενώ μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων ο εμβολιασμός γίνεται 3–6 μήνες μετά.

Εμβολιασμός κατά του SARS‑CoV‑2
Συστήνεται αναμνηστική δόση με επικαιροποιημένο εμβόλιο τουλάχιστον τρεις μήνες μετά την τελευταία δόση ή νόσηση, ειδικά σε άτομα άνω των 60 ετών και σε ανοσοκατασταλμένους. Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων εφαρμόζεται σχήμα τριών δόσεων από τους 3–6 μήνες. Η χορήγηση μπορεί να γίνει ταυτόχρονα με το αντιγριπικό εμβόλιο.

Εμβολιασμός κατά του πνευμονιόκοκκου
Προτείνεται μία δόση του συζευγμένου εμβολίου PCV20, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με προηγούμενους εμβολιασμούς. Σε ασθενείς μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται τρεις δόσεις σε διάστημα 1–2 μηνών και μία τέταρτη δόση αργότερα, σύμφωνα με τις οδηγίες.

Εμβολιασμός κατά του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV)
Συστήνεται μία δόση σε άτομα άνω των 75 ετών και σε ηλικίες 60–74 με αυξημένο κίνδυνο λόγω ανοσοκαταστολής. Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων ο εμβολιασμός γίνεται τρεις μήνες μετά.

Εμβολιασμός κατά του αιμόφιλου της γρίπης (Hib)
Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται τρεις δόσεις σε διάστημα 1–2 μηνών. Σε ανοσοκατασταλμένους που δεν έχουν εμβολιαστεί στο παρελθόν χορηγείται μία δόση.

Εμβολιασμός κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου
Σε ασθενείς μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται 2–3 δόσεις για τον μηνιγγιτιδόκοκκο Β και 2–3 δόσεις του τετραδύναμου εμβολίου MenACWY.

Εμβολιασμός για τέτανο – διφθερίτιδα – κοκκύτη
Συστήνεται μία δόση Tdap σε ανεμβολίαστους και επανάληψη κάθε δέκα χρόνια. Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων χορηγούνται τρεις δόσεις DTap από τον έκτο μήνα.

Εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα
Προτείνεται ανασυνδυασμένο εμβόλιο σε δύο δόσεις για άτομα άνω των 60 ετών και ανοσοκατασταλμένους ενήλικες. Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων χορηγούνται δύο δόσεις από τον έκτο μήνα. Η διακοπή προφυλακτικής αντι‑ιικής αγωγής γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

Εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β και Α
Για την ηπατίτιδα Β συστήνονται τρεις δόσεις σε επίνοσους ενήλικες υψηλού κινδύνου ή μετά από μεταμόσχευση. Για την ηπατίτιδα Α χορηγούνται δύο δόσεις σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο.

Εμβολιασμός κατά του HPV
Το HPV9 συστήνεται σε ανεμβολίαστους άνδρες και γυναίκες 19–45 ετών με νεοπλασίες ή ανοσοκαταστολή, καθώς και σε γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε κωνοειδή εκτομή. Το σχήμα περιλαμβάνει δύο ή τρεις δόσεις, ανάλογα με την ανοσολογική κατάσταση. Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων εφαρμόζεται σχήμα τριών δόσεων.

Εμβολιασμός με IPV (πολιομυελίτιδα)
Μετά από μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συστήνονται τρεις δόσεις από τον έκτο μήνα.

Εμβολιασμός με MMR (ιλαρά – ερυθρά – παρωτίτιδα)
Άτομα γεννημένα πριν το 1970 θεωρούνται άνοσα. Όσοι έχουν γεννηθεί μετά το 1970 χρειάζονται δύο δόσεις, εκτός αν υπάρχει ιστορικό νόσησης. Σε ασθενείς με κακοήθειες ο εμβολιασμός πρέπει να ολοκληρώνεται πριν την έναρξη ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Μετά από μεταμόσχευση η αξιολόγηση γίνεται εξατομικευμένα μετά τα δύο έτη.

Εμβολιασμός κατά της ανεμευλογιάς
Ενήλικες γεννημένοι μετά το 1990 χωρίς αποδεδειγμένη ανοσία πρέπει να λάβουν δύο δόσεις. Σε ασθενείς με κακοήθειες ο εμβολιασμός προηγείται της ανοσοκατασταλτικής θεραπείας. Μετά από μεταμόσχευση η ανάγκη ανοσοποίησης αξιολογείται εξατομικευμένα μετά τα δύο έτη.