Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) ενέκρινε έναν νέο συνδυασμό ανοσοθεραπείας και χημειοθεραπείας για την επικουρική θεραπεία του σταδίου III καρκίνου παχέος εντέρου με ανεπάρκεια επιδιόρθωσης DNA (dMMR). Η απόφαση βασίστηκε στα εντυπωσιακά αποτελέσματα της μελέτης ATOMIC, η οποία έδειξε σημαντική βελτίωση στην επιβίωση χωρίς νόσο.

Ειδικότερα, ο FDA ενέκρινε το atezolizumab (Tecentriq) σε συνδυασμό με φθοριοπυριμιδίνη και οξαλιπλατίνη για την επικουρική θεραπεία ενηλίκων και παιδιών άνω των 2 ετών με σταδίου III dMMR καρκίνο παχέος εντέρου. Παράλληλα, εγκρίθηκε και η υποδόρια μορφή atezolizumab με υαλουρονιδάση (Tecentriq Hybreza) για ενήλικες και παιδιά άνω των 12 ετών που ζυγίζουν πάνω από 40 κιλά. Η έγκριση στηρίχθηκε στα δεδομένα της φάσης 3 ATOMIC/ML39057, που ο συνδυασμός atezolizumab + χημειοθεραπείας μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής κατά 50% σε σύγκριση με το mFOLFOX6 μόνο (HR 0.50, 95% CI 0.35–0.73, p=0.0001). Η διάμεση επιβίωση χωρίς νόσο δεν είχε επιτευχθεί σε καμία ομάδα.

Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη ATOMIC

Η ATOMIC ενέταξε ασθενείς ηλικίας ≥12 ετών με πλήρως αφαιρεθέντα, ιστολογικά επιβεβαιωμένο σταδίου III αδενοκαρκίνωμα παχέος εντέρου με dMMR. Η μελέτη περιέλαβε και ασθενείς με σύνδρομο Lynch. Απαραίτητη ήταν η κατάσταση ECOG 0–2. Δεν επιτρεπόταν προηγούμενη χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, εκτός από έναν κύκλο mFOLFOX6 κατά την αναμονή των αποτελεσμάτων dMMR.

Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν 1:1 σε atezolizumab + mFOLFOX6 ή μόνο mFOLFOX6. Η χημειοθεραπεία δόθηκε για 12 κύκλους σε όλες τις ομάδες, ενώ στο σκέλος της ανοσοθεραπείας ακολούθησαν επιπλέον 13 κύκλοι μονοθεραπείας atezolizumab. Πρωτεύον καταληκτικό σημείο ήταν η επιβίωση χωρίς νόσο. Δευτερεύοντα: συνολική επιβίωση και ασφάλεια.

Τα νεότερα δεδομένα αποτελεσματικότητας

Με διάμεση παρακολούθηση 40,9 μηνών, η 3ετής επιβίωση χωρίς νόσο ήταν:

• 86,3% για το atezolizumab
• 76,2% για το mFOLFOX6

Η συνολική επιβίωση ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων. Στα 5 χρόνια, τα ποσοστά ήταν:

• 89,7% για το atezolizumab
• 87,9% για το mFOLFOX6
  (HR 0.90, p=0.68)

Προφίλ ασφάλειας του συνδυασμού

Ανεπιθύμητες ενέργειες οποιουδήποτε βαθμού εμφανίστηκαν στο 100% των ασθενών που έλαβαν atezolizumab + mFOLFOX6 και στο 98,5% όσων έλαβαν μόνο χημειοθεραπεία. Οι σοβαρές (βαθμού 3/4) ήταν συχνότερες στο σκέλος της ανοσοθεραπείας (84,1% έναντι 71,9%).

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλάμβαναν κόπωση, περιφερική νευροπάθεια, ναυτία, διάρροια, μείωση ουδετερόφιλων, θρομβοπενία, κοιλιακό άλγος, ανορεξία, αναιμία, βήχα, δύσπνοια, διαταραχές ηπατικών ενζύμων, υποκαλιαιμία, έμετο, πυρετό, υποθυρεοειδισμό, εξανθήματα και κολίτιδα.

Θάνατοι σχετιζόμενοι με τη θεραπεία σημειώθηκαν σε δύο ασθενείς στο σκέλος atezolizumab (αιφνίδιος θάνατος και σήψη).