Στην Αγγλία, χιλιάδες νεαρές γυναίκες που θα εμφανίσουν καρκίνο του μαστού μέσα στην επόμενη δεκαετία δεν εντοπίζονται εγκαίρως από τις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Cambridge και το Institute of Cancer Research στο Λονδίνο αποκαλύπτει ότι τα κριτήρια της NICE αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν το 95% των γυναικών κάτω των 50 που θα αναπτύξουν τη νόσο, προκαλώντας έντονη συζήτηση για την ανάγκη άμεσης αναθεώρησης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο British Journal of Cancer, οι οδηγίες που χρησιμοποιούν οι γενικοί ιατροί για να παραπέμψουν γυναίκες υψηλού κινδύνου σε περαιτέρω αξιολόγηση βασίζονται κυρίως στο οικογενειακό ιστορικό. Ωστόσο, σχεδόν τρεις στις τέσσερις γυναίκες κάτω των 50 που θα εμφανίσουν καρκίνο του μαστού μέσα σε δέκα χρόνια δεν έχουν κανένα οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Αυτό σημαίνει ότι η βασική παράμετρος των κριτηρίων της NICE δεν αντανακλά την πραγματική κατανομή του κινδύνου στον πληθυσμό.

Οι ερευνητές συνέκριναν τις τρέχουσες οδηγίες με ένα νέο σύστημα αξιολόγησης κινδύνου, το Boadicea, που αναπτύχθηκε στο Cambridge με χρηματοδότηση από το Cancer Research UK. Το νέο μοντέλο εντοπίζει οκταπλάσιο αριθμό γυναικών που θα εμφανίσουν καρκίνο του μαστού, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως το αναπαραγωγικό ιστορικό, ο τρόπος ζωής και η γενετική προδιάθεση.

Τι σημαίνει η «απώλεια» του 95% των μελλοντικών περιστατικών

Η έγκαιρη αναγνώριση των γυναικών υψηλού κινδύνου μπορεί να οδηγήσει σε ενισχυμένο προσυμπτωματικό έλεγχο ή προληπτικές παρεμβάσεις. Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η πιο συχνή μορφή καρκίνου παγκοσμίως και μία από τις κύριες αιτίες θανάτου στις γυναίκες κάτω των 50. Η μη παραπομπή των γυναικών που θα νοσήσουν στερεί από το σύστημα υγείας τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης, ενώ αφήνει τις ασθενείς εκτεθειμένες σε καθυστερημένη διάγνωση.

Η Δρ Juliet Usher-Smith από το Πανεπιστήμιο Cambridge τόνισε ότι η πρωτοβάθμια φροντίδα πρέπει να βελτιώσει τον τρόπο με τον οποίο εντοπίζει τις γυναίκες υψηλού κινδύνου, επισημαίνοντας ότι τα τρέχοντα κριτήρια «χάνουν έως και το 95% των γυναικών κάτω των 50 που θα αναπτύξουν καρκίνο του μαστού».

Η συζήτηση για το κόστος, τους πόρους και την πρακτική εφαρμογή

Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, οι ειδικοί αναγνωρίζουν ότι η υιοθέτηση ενός πολυπαραγοντικού μοντέλου αξιολόγησης κινδύνου, που περιλαμβάνει και γενετικό έλεγχο, θα επιβαρύνει σημαντικά τους πόρους του συστήματος υγείας. Η καθηγήτρια Montserrat García-Closas από το ICR υπογράμμισε ότι η ισορροπία μεταξύ πρακτικότητας και ακρίβειας αποτελεί κρίσιμο σημείο, καθώς η πλήρης αξιολόγηση κινδύνου απαιτεί χρόνο, εξειδίκευση και οικονομικούς πόρους.

Ο οργανισμός Breast Cancer Now, που υποστήριξε τη μελέτη, δήλωσε ότι η αναθεώρηση των κριτηρίων της NICE πρέπει να συνοδευτεί από επαρκή επένδυση στις υπηρεσίες οικογενειακού ιστορικού, ώστε οι αλλαγές να εφαρμοστούν δίκαια και αποτελεσματικά σε όλο το NHS.

Η θέση της NICE και τα επόμενα βήματα

Η NICE αναγνώρισε τη σημασία της έρευνας και τη δυναμική των πολυπαραγοντικών μοντέλων, αλλά υποστήριξε ότι τα τρέχοντα δεδομένα δεν δικαιολογούν ακόμη αλλαγή στις οδηγίες. Ο οργανισμός δεσμεύτηκε να εξετάσει νέα στοιχεία καθώς θα προκύπτουν, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα και τα κλινικά αποτελέσματα της εφαρμογής πιο σύνθετων μοντέλων αξιολόγησης.